టిప్పణి కోశాలు పట్టికలు : టిప్పణి పట్టిక (లంకేశా - వారాశి)
శ్రీరామ
4414} లంకేశాసురసంహారచతురుడు - లంకేశ్వరుని (రావణాసురుని) సంహరించుటలో చతురుడు, రాముడు :-
[11-1-క.]
4415} లంకేశుడు - లంకకు ప్రభువు, రావణుడు :-
[9-432-మ.]
4416} లంబోదరుడు - లంబ (దీర్ఘమైన, వ్రేలాడెడి) ఉదరుడు (పొట్ట గలవాడు), విఘ్నేశ్వరుడు :-
[6-4-ఉ.]
4417} లక్షణవతులు - శుభలక్షణములు కల స్త్రీలు :-
[10.1-849.1-ఆ.]
4418} లక్షణాంగి - శుభలక్షణములుగల అవయవములు గలామె, సౌభాగ్యవతి :-
[9-373-ఆ.]
4419} లక్ష్మీకాంతుడు - లక్ష్మీదేవి యొక్క కాంతుడు (భర్త), విష్ణువు :-
[6-210-వ.,
6-307-వ.]
4420} లక్ష్మీకాముడు - లక్ష్మీదేవిచే కాముడు (కోరబడువాడు), విష్ణువు :-
[3-592-క.]
4421} లక్ష్మీనాథుడు - లక్ష్మీదేవికి భర్త, విష్ణువు :-
[3-431-మ.,
7-242-క.,
10.2-408-శా.]
4422} లక్ష్మీపతి - లక్ష్మీ యొక్క పతి, విష్ణువు :-
[3-310-క.,
3-407.1-తే.,
10.1-1237-మ.]
4423} లక్ష్మీమనఃపల్వలక్రోడ - లక్ష్మీదేవి మనసు అను పల్వలము (నీటిగుంట) యందు క్రీడించు క్రేడ (వరాహమూర్తి), విష్ణువు :-
[3-203-దం.]
4424} లక్ష్మీమహిళాథినాథుడు - లక్ష్మీ మహిళ (దేవి) అథినాథుడు (పతి), విష్ణువు :-
[3-490-ఉ.]
4425} లక్ష్మీయుతవక్షుడు - లక్ష్మీదేవి వక్షస్థలమున ఉన్నవాడు, విష్ణువు :-
[2-237-మ.]
4426} లక్ష్మీయుతుడు - లక్ష్మీదేవితో కూడి ఉండువాడు, విష్ణువు :-
[3-145.1-తే.]
4427} లక్ష్మీవరుడు - లక్ష్మీదేవి భర్త, విష్ణువు :-
[4-367.1-తే.]
4428} లక్ష్మీశుడు - లక్ష్మీదేవికి ఈశుడు (భర్త), విష్ణువు :-
[3-795.1-తే.,
3-935-మ.,
6-414.1-తే.]
4429} లక్ష్మీశ్వరుడు - లక్ష్మీ ఈస్వరుడు (పతి), విష్ణువు :-
[3-373-మ.]
4430} లక్ష్మీసంభావ్యుడు - లక్ష్మీదేవి చేత సంభావ్యుడు (సేవింప దగినవాడు), విష్ణువు :-
[7-5-శా.]
4431} లఘు - లఘుతర లఘుతమ :-
[7-336-క.]
4432} లజ్జావతి - లజ్జ (సిగ్గు) కలామె, స్త్రీ :-
[3-816-క.]
4433} లతాంగి - లతల వంటి సున్నిత దేహము కల స్త్రీ :-
[2-117.1-తే.,
4-35.1-తే.,
4-661.1-తే.,
5.1-33-క.,
9-479-మ.,
10.1-216-మ.,
10.1-311-క.,
10.1-977-శా.,
10.1-1007-ఉ.,
10.1-1036-మ.]
4434} లతాతన్వి - లతల వంటి సున్నిత దేహము కల స్త్రీ :-
[10.1-1488-మ.]
4435} లయ - నృత్త గీత వాద్యముల మూడింటి సామ్యము, తాళము యొక్క కాలము :-
[10.1-1084-వ.]
4436} లయము - జీవాత్మ బ్రహ్మాత్మలో లయించుట :-
[1-236-వ.]
4437} లలన - విలసనశీల యైన స్త్రీ, వ్యు. లల్+ల్యుట్, లాలయతి క్రీడతి తస్య భావః కర్మ వా :-
[3-727-క.,
4-758-క.,
4-787-క.,
4-795-క.,
10.1-1131-మ.]
4438} లలాటతిలకకరణము - మొగము చిట్లించుట ద్వారా కనుబొమల వెంట్రుకలు నుదిటిబొట్టువలె కనబడ చేయుట, రాసక్రీడా పారిభాష పదం :-
[10.1-1084-వ.]
4439} లలాటనేత్రుడు - నుదుట కన్ను కలవాడు :-
[2-158.1-తే.]
4440} లలాటోగ్రాక్షుచాపము - లలాట (నుదుట) ఉగ్ర (భయంకరమైన) అక్షున్ (కన్నుగలవాని) (శివుని) చాపము (విల్లు), శివధనుస్సు :-
[9-262-మ.]
4441} లలితచూడ్కులు - మనోహరభ్రూవిలాసాదులు కల చూపులు, రాసక్రీడా పారిభాషిక పదం :-
[10.1-1084-వ.]
4442} లలితదైవమండలము - చేతులను మీదికి చాచి తిన్నగాను చక్కగాను తిప్పుట, రాసక్రీడా పారిభాషిక పదం :-
[10.1-1084-వ.]
4443} లలితబాలేందుకళామౌళి - మనోజ్ఞమైన బాలచంద్రుని రేఖతోడి శిఖ కలవాడు, శివుడు :-
[10.2-443.1-తే.]
4444} లలితశ్రీవత్సలక్ష్మాంగుడు - లలిత (సుందరమైన) శ్రీవత్సము అనెడి లక్ష్యము (పుట్టుమచ్చ కల) దేహము కలవాడు, విష్ణువు :-
[3-574-మ.]
4445} లలితాంగి - మృదువైన శరీరము కలామె, స్త్రీ :-
[10.1-340-క.]
4446} లసద్భూతవర్తి - లసత్ (ప్రకాశిస్తున్న) భూతములు (జీవులు మహాభూతములు) అందును వర్తి (వర్తించువాడు), విష్ణువు :-
[3-203-దం.]
4447} లాంగూలకరభావము - తోకవలె అనామిక తప్ప తక్కిన వేళ్ళను సగము వంచి ఎడముగలవిగా చేసి అరచేయి పల్లముగా ఏర్పడునట్లు పట్టునది, శ్లో. పద్మకోశేనామికా చేన్నమ్రాలాంగూలకోభవేత్., రాసక్రీడా పారిభాషిక పదం :-
[10.1-1084-వ.]
4448} లాలాభక్షణము - లాలాజలమును భక్షింపజేయుట, నరక విశేషము :-
[5.2-136-వ.]
4449} లాలిత - లలి (క్రమము) ప్రకారము చేయునది, ఆనవాయితీ, లల్+క్త, లాలితః స్నిగ్ధః అభిలక్షితః, లాలింపబడినది, లలిత (మనోహరత్వము) కలది :-
[2-183-క.]
4450} లాలితసద్గుణాలంకరిష్ణుడు - లాలిత (మనోహరత కలిగిన) సద్గుణములచే అలంకరించబడినవాడు, విష్ణువు :-
[3-924.1-తే.]
4451} లింగదేహము - తనను గుర్తించుకొను కర్మమయ భావమయ దేహము, ప్రజ్ఞా మాత్రమగు సుక్ష్మ శరీరము, పూర్వసంస్కారములచే చేయబడిన దేహము, లింగము (సంజ్ఞ నామ రూపాది)లచే తెలియబడునది :-
[3-918.1-తే.,
4-889-వ.,
5.1-69-వ.,
6-228-తే.]
4452} లింగశరీరభంగము - లింగశరీరము కల్పాంత ప్రళయమున పరబ్రహ్మములో లీనమగుట, మోక్షము పొందిన వారి లింగశరీరము పరబ్రహ్మములో లీనమగును :-
[2-222-వ.]
4453} లింగశరీరము - తనను గుర్తించుకొను కర్మమయ భావమయ దేహము, ప్రజ్ఞా మాత్రమగు సుక్ష్మ శరీరము, పూర్వసంస్కారములచే చేయబడిన దేహము, లింగము (సంజ్ఞ నామ రూపాది)లచే తెలియబడునది :-
[1-381-వ.,
2-222-వ.,
4-355-వ.,
4-885-వ.,
4-885-వ.,
4-885-వ.,
7-39.1-ఆ.]
4454} లీల - ప్రయత్నరహితముగను, లేనిది ఉన్నట్లనిపింప జేయునవి, భగవంతుని క్రీడ, భగవదవతారుని మానుషాతీత, మానుష కార్యములు, :-
[2-248-వ.]
4455} లీలాకారము - క్రీడకై ధరించిన రూపమును :-
[1-408-క.]
4456} లీలావతి - 1. హిరణ్యకశిపుని భార్య, ప్రహ్లాదుని తల్లి, 2. సరస్వతిపచ్చ, 3. అందమైన స్త్రీ, 4. దుర్గాదేవి పేరు :-
[7-102-శా.]
4457} లేడగు - ఎప్పటికి లేనివాడు అగు, మరణించు :-
[10.1-1416-శా.]
4458} లేడు - దేవుడు త్రికాలములు భూత భవిష్యత్ వర్తమానము లందు లేడు :-
[10.1-683-వ.]
4459} లేమ - లేత యౌవనము గల స్త్రీ :-
[8-464-ఆ.,
10.1-783-శా.,
10.1-1096.1-ఆ.,
10.2-172-క.,
10.2-181.1-ఆ.]
4460} లేహ్యములు - నాలుక వాడి తినుటకు వీలైనవి, బెల్లపు పాకము, తేనె మొదలగునవి :-
[4-510-వ.]
4461} లోకగురుడు - ఎల్లలోకములకు గురుడు, తండ్రి, విష్ణువు :-
[4-509.1-తే.,
10.2-607-క.]
4462} లోకచక్షువు - లోకమునకు నేత్రమువంటివాడు, సూర్యుడు :-
[12-41-వ.]
4463} లోకత్రయము - భూః భువః సువః లోకములు, ముల్లోకములు :-
[4-290-వ.,
11-48-వ.]
4464} లోకద్రోహినరేంద్రవంశదహనుడు - దుష్టరాజవంశముల నాశనము చేయువాడు, కృష్ణుడు :-
[1-201-శా.]
4465} లోకపాలనకలితుడు - లోకములను పాలించువాడు, శివుడు :-
[4-149.1-తే.]
4466} లోకలోచనుడు - లోకప్రకాశకులైన సూర్య చంద్రులు కన్నులుగా కలవాడు, విష్ణువు :-
[10.1-1725-క.]
4467} లోకశరణ్యుడు - లోకములన్నిటికిని శరణ్యము యైనవాడు, విష్ణువు :-
[4-274-క.]
4468} లోకస్తుత్యుడు - సర్వలోకముల స్తుతింపబడువాడు, విష్ణువు. :-
[8-656-క.]
4469} లోకస్వరూపుడు - లోక (జగత్తే) స్వరూపుడు (తన రూపమైనవాడు), విష్ణువు :-
[8-483.1-తే.]
4470} లోకాతీతుడు - భువనములకు అతీతమైనవాడు, శ్రీకృష్ణడు :-
[5.1-1-క.]
4471} లోకాధీశుడు - లోకా (లోకములన్నిటికి) అధీశ (ప్రభువు), బ్రహ్మదేవుడు :-
[7-90-శా.]
4472} లోకాభినుతుడు - లోకములచే అభినుతుడు (కీర్తింపబడువాడు), నరసింహుడు :-
[7-347-ఉ.]
4473} లోకాయతికులు - చార్వాకులు, స్వభావమును అనుసరించి లోకములు ప్రాప్తించుననెడి వారు, లోకాయత మతస్థుఁడు. :-
[1-428-వ.]
4474} లోకాలోకపర్వతము - లోక (చూడబడునది.) అలోక (చూడబడనిది.) పర్వతము :-
[5.2-73-వ.]
4475} లోకాలోకప్రచార - లోక (చూడబడునది.) అలోక (చూడబడనిది) రెంటి యందు ప్ర (చక్కగా) చార (వర్తించెడివాడు), లోకాలోక పర్వతముల వరకు ప్రచారము గలవాడు, విష్ణువు :-
[5.2-1-క.]
4476} లోకుడు - లోకము స్వరూపముగ కలవాడు, విష్ణువు :-
[4-702.1-తే.]
4477} లోకేశుడు - లోకములకు ప్రభువు, బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-173.1-తే.,
9-108-శా.,
9-517-శా.]
4478} లోకేశ్వరుడు - లోకములకు ఈశ్వరుడు, కృష్ణుడు :-
[1-201-శా.,
5.2-1-క.,
10.1-218-శా.]
4479} లోకేశ్వరేశుడు - లోకేశ్వరుల (సర్వలోకపాలకుల)కు ఈశుడు (ప్రభువు), విష్ణువు. :-
[10.1-939.1-తే.]
4480} లోకైకనాథుడు - లోకమునకు ఒకడే ఐన ప్రభువు, విష్ణువు :-
[3-244-వ.]
4481} లోకోన్నతుడు - అణోరణీయాన్ మహతో మహియాన్ (శ్రుతి) కనుక లోకముకంటె ఉన్నతుడు సూక్ష్ముడు, విష్ణువు :-
[10.1-1631.1-ఆ.]
4482} లోన - శరీరులకు లోపలది, అంతర సంసారము (కామ క్రోధాది) :-
[10.1-8-ఆ.]
4483} లోభము - వస్తువులు ధనాదులందు అపరిమితంగా సంపాదించుట విడువలేకపోవుట అనెడి చిత్తవృత్తి, పిసినారితనము :-
[10.1-1659-ఆ.]
4484} లోభి, లోభుడు - పిసినారి, వ్యు. లోభ+ఇని, లోభః అస్తి అస్య, ఆశ కలవాడు. లోభి. :-
[4-215-వ.]
4485} లోలలోచన - చలించెడి కన్నులు కల స్త్రీ :-
[10.1-360-వ.]
4486} లోలాక్షీ - చలించెడి కన్నులు కల స్త్రీ :-
[10.2-233-క.]
4487} లోలుపుడు - మిక్కిలి ఇచ్చకలవాడు, లోలుడు, వ్యు, లుప్+యజ్+అచ్, గర్హితుం లుంపతి, అతిశయమైన ఆశ కలవాడు. :-
[3-722-వ.]
4488} లోహితము - ఎఱ్ఱనిది, రక్తము :-
[3-903-వ.]
4489} లౌకికము - లోకమునకు సంబంధించినది :-
[3-131.1-తే.]
4490} వంచించు - వంచు (లొంగు) ఇంచు(తీయు), మోసగించు :-
[2-150.1-తే.]
4491} వందారుకల్పుడు - సేవకులకు కల్పవృక్షము వంటివాడు, విష్ణువు :-
[10.1-1236-దం.]
4492} వంది - వందించుచు (వంశావళి స్తుతి పాఠములు చదువుతూ) జీవించువారు వారు :-
[1-396-వ.,
4-558-వ.,
10.1-1579-వ.,
10.2-450-వ.]
4493} వంశోద్భవులు - వంశమున, కుటుంబమున, ఉద్భవులు (పుట్టినవారు), సంతానము :-
[4-432-వ.]
4494} వచ్చుటెఱుగలేక - వచ్చుట + ఎఱుగలేక, అకార సంధి :-
[10.2-1276.1-తే.]
4495} వజ్రంబుజళిపించివ్రాలువానిప్రాణవల్లభ - ఇంద్రుని భార్య, శచీదేవి :-
[1-350.1-తే.]
4496} వజ్రకంటకశాల్మలి - వజ్ర (వజ్రమువలె కఠినమైన) కంటక (ముళ్ళు కల) శాల్మలి (బూరుగు చెట్లు)తో శిక్షించునది, నరక విశేషము :-
[5.2-136-వ.]
4497} వజ్రాకారబంధము - వజ్రాయుధపు అంచుల వలె ఎదురెదురుగాను వాలుగాను నిలిచి పరస్పరము హస్త విన్యాసాదులను కనబరచునది, రాసక్రీడా పారిభాషిక పదం :-
[10.1-1084-వ.]
4498} వజ్రాయుధము - ఇంద్రుని ఆయుధము, పిడుగు ఆయుధము :-
[5.1-147.1-తే.]
4499} వజ్రాయుధముజళిపించువాడు - ఇంద్రుడు :-
[1-350.1-తే.]
4500} వజ్రి - వజ్రము ఆయుధముగా గలవాడు, ఇంద్రుడు :-
[3-697-వ.,
6-293-క.,
6-386-వ.,
6-411-ఆ.,
9-68-క.,
9-662.1-ఆ.,
10.1-882-ఆ.]
4501} వజ్రిగజము - వజ్రి (ఇంద్రుని) యొక్క గజము (ఏనుగు), ఐరావతము :-
[8-66-ఆ.]
4502} వటవృక్షము - మఱ్ఱిచెట్టు, సాంసారమునకు సంకేతము :-
[10.1-749-వ.]
4503} వడవడ - వణకు టందలి ధ్వన్యనుకరణ :-
[10.2-237.1-తే.]
4504} వత్సము - ఒక సంవత్సరములోపు దూడ, లేగ లేక లేగదూడ క్రొత్తగా పుట్టిన దూడ :-
[10.1-439-క.]
4505} వత్సరము - సంవత్సరము, ఋతుచక్ర కాలం., సౌరమానముతో సంవత్సరము; బార్హస్పత్యమానముతో పరీవృతము; సావనమానముతో ఇడావత్సరము ; చాంద్రమానముతో అనువత్సరము; నక్షత్రమానముతో వత్సరము అని ఋతుచక్ర కాల కాలము ఐదు రకములు :-
[4-322-వ.]
4506} వత్సాసురుడు - గోవత్స రూపమున బాలకృష్ణుని అలమందలో చేరిన అసురుడు :-
[2-190-చ.]
4507} వనచరము - అడవిలోతిరుగునది, కోతి :-
[9-278-వ.]
4508} వనచారి - వనము (నీటి)యందు చారి (చరించునది), మొసలి :-
[8-66-ఆ.]
4509} వనజగేహము - వనజము (తామరలకు) గేహము (నివాసము), సరోవరము :-
[8-49.1-ఆ.]
4510} వనజజుడు - వనజము (తామర)న జుడు (పుట్టినవాడు), బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-720.1-తే.,
3-741-క.,
4-27-క.,
4-39-క.,
4-216-క.,
6-204-క.,
10.2-1154.1-తే.]
4511} వనజదళాక్షి - వనజము (తామర) దళ (ఆకు) వంటి అక్షి (కన్నులు) కలవారు, స్త్రీ :-
[4-842-చ.,
10.2-1070-చ.]
4512} వనజదళాక్షుడు - వనజ (తామర) యొక్క దళ (రేకు) వంటి కన్నులు ఉన్నవాడు, విష్ణువు :-
[3-545-చ.,
3-707-చ.]
4513} వనజనాభుడు - వనజము (తామర) నాభి (బొడ్డు)న కలవాడు, విష్ణువు :-
[3-331-తే.,
3-686.1-తే.]
4514} వనజనేత్ర - తామరలవంటి కన్నులు గలామె, పద్మాక్షి, స్త్రీ :-
[10.1-1033.1-తే.]
4515} వనజనేత్రుడు - వనజ (తామర) వంటి నేత్ర (కన్నులుగలవాడు), విష్ణువు :-
[7-376.1-తే.]
4516} వనజభవాండము - వనజము (తామర)న పుట్టినవాడు (బ్రహ్మ) + అండము, బ్రహ్మాండము :-
[3-487-క.]
4517} వనజము - వనమున (నీట) పుట్టినది, తామర :-
[3-280-క.,
3-553-క.,
3-635-క.,
3-993-క.,
4-208-క.]
4518} వనజము - వనము (నీటి)లో జము(పుట్టునవి), తామర :-
[10.2-319-తే.]
4519} వనజలోచనుడు - వనజము (తామర) వంటి లోచనములు కలవాడు, పద్మనేత్రుడు, విష్ణువు :-
[6-55.1-తే.]
4520} వనజసంభవుడు - వనజము (తామర)న సంభవుడు (పుట్టినవాడు), బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-746-క.]
4521} వనజహితాహితులు - వనజ (తామర)నకు హిత (ఇష్టుడు, సూర్యుడు) అహిత (అయిష్టుడు, చంద్రుడు) :-
[3-774.1-తే.]
4522} వనజాక్షి - వనజము (తామరల వంటి) అక్షి (కన్ను గలామె), స్త్రీ :-
[4-763-క.,
9-51.1-ఆ.,
9-202.1-తే.,
10.1-71.1-తే.,
10.1-147-క.,
10.2-212.1-ఆ.]
4523} వనజాక్షుఁడు - వనజము (తామర) వంటి కన్నులు యున్నవాడు, విష్ణువు :-
[2-198-మ.,
2-215-క.,
4-896-క.,
4-970-క.,
9-730-క.,
10.1-147-క.,
10.1-443-ఆ.,
10.1-528-క.]
4524} వనజాతనేత్రుడు - వనజాతము (తామర వంటి) నేత్రుడు (కన్నులు గలవాడు), విష్ణువు :-
[7-459-ఉ.]
4525} వనజాతప్రభవుడు - వనజాతము (తామర)న ప్రభవించినవాడు, బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-280-క.,
3-315-మ.]
4526} వనజాతము - వనమున (నీట) పుట్టినది, తామర :-
[3-277-చ.,
3-933-క.]
4527} వనజాతలోచనుడు - వనజాతము (తామర) వంటి లోచనుడు (కన్నులు గలవాడు), విష్ణువు :-
[8-466-ఆ.]
4528} వనజాతాప్తుడు - తామరల హితుడు, సూర్యుడు :-
[10.2-851-మ.]
4529} వనజాయతనేత్ర - వనజ (తామర వలె) ఆయత (విస్తారమైన) నేత్రములు కల స్త్రీ :-
[10.2-613-క.]
4530} వనజాసనుడు - వనజము (తామర) న ఆసనుడు (ఆసీనుడై ఉన్నవాడు), బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-600-క.,
3-736-క.,
4-700-క.,
10.2-291-క.]
4531} వనజేక్షణ - వనజ (తామరలవంటి) ఈక్షణ (కన్నులు కలామె), సుందరి :-
[10.1-1470-క.]
4532} వనజేక్షణుడు - వన (నీటిలో) జ (పుట్టినది) (తామర) వంటి ఈక్షణుడు (కన్నులు కలవాడు), కృష్ణుడు :-
[10.1-1454-చ.]
4533} వనజోదరుడు - వనజము (తామర) ఉదరమున కలవాడు, విష్ణువు :-
[3-169-క.,
3-389-క.,
3-714-క.,
4-965-క.,
5.2-47-క.,
10.2-526-క.]
4534} వనజోదరుడు - వనజము (పద్మము) ఉదరమున కలవాడు, విష్ణువు :-
[4-700-క.]
4535} వనధి - వనము (నీటి)కి నిధి, సముద్రము :-
[2-142.1-తే.,
8-208-వ.,
8-496-క.]
4536} వననిధి - వనము అనగా నీటికి, నిధానము ఐనది, సముద్రము :-
[2-163-క.,
4-826-క.,
8-201-క.,
10.1-766-వ.,
11-99-వ.]
4537} వననిధిభంగుడు - వననిధి (సముద్రమునకు) భంగుడు (గర్వభంగము చేసినవాడు), రాముడు. :-
[4-975-క.]
4538} వనమాలి - వనమాలలు ధరించువాడు, కృష్ణుడు :-
[10.1-1631.1-ఆ.,
10.1-1732.1-ఆ.]
4539} వనమాలిక - ఆకులు పూలుతో కట్టిన మాలిక (చిన్నమాల) :-
[3-937-వ.,
4-251.1-తే.,
4-711-వ.,
6-219.1-ఆ.,
8-507-వ.,
10.2-747.1-తే.]
4540} వనరుహగర్భాండభాండము - వనరుహగర్భ (బ్రహ్మ) అండముల భాండముు (గుంపు), బ్రహ్మాండభాండము :-
[8-496-క.]
4541} వనరుహనాభుడు - పద్మనాభుడు, విష్ణువు. :-
[11-14-క.]
4542} వనరుహనేత్ర - వనరుహ (పద్మములవంటి) నేత్రములు కలామె, స్త్రీ :-
[10.1-358-క.]
4543} వనరుహపత్రలోచనుడు - వనరుహము (తామర) యొక్క పత్రము (ఆకు)ల వంటి లోచనుడు (కన్నులు గలవాడ), విష్ణువు :-
[4-933-చ.]
4544} వనరుహము - వనము (నీటి) లో పుట్టినది, పద్మము :-
[2-246-క.,
3-337-తే.,
10.2-269-క.]
4545} వనరుహసంజాతుడు - వనరుహము (నీట పుట్టిన, పద్మము) నందు చక్కగా పుట్టిన వాడు, బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-314-క.]
4546} వనరుహసంభవుడు - వనరుహము (పద్మము)న సంభవుడు (పుట్టినవాడు), బ్రహ్మదేవుడు :-
[2-246-క.,
3-711-క.]
4547} వనరుహసంభూతుడు - వనరుహము (పద్మము)న పుట్టినవాడు, బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-641-క.]
4548} వనరుహాక్షుడు - వనరుహా (పద్మాలలాంటి) అక్షుడు (కన్నులు కలవాడు), కృష్ణుడు :-
[11-13-క.]
4549} వనస్పతులు - పూలు పువ్వకుండగ కాచెడు చెట్లు వనస్పతులు, మర్రి, రావి, మేడి, పనస మొదలగునవి (వానస్పత్యములు పూలుపూచి కాయలు కాచెడివి, మామిడి, జామ మొదలగునవి), :-
[4-502-వ.,
6-196-తే.]
4550} వనాటము - అడవిలో చరించునది, ఏనుగు :-
[8-19-క.]
4551} వనిత - సేవింపబడినామె, మిక్కిలి అనురాగస్తురాలు, స్త్రీ :-
[4-792-క.,
10.1-793-ఆ.]
4552} వయున - జ్ఞానము, తెలివి కలామె, వయ+ఉనచ్, వియతే గమ్యతే ప్రాప్యతే అనేన, దీనితో పొందుదురు. జ్ఞానము. (యజు. 5.36) దక్షపుత్రిక స్వధ యందు అగ్నులకు వయున, ధారిణి అని ఇద్దరు పుత్రికలు పుట్టారు. :-
[4-34-వ.]
4553} వయ్యాసి - వ్యాసుని పుత్రుడు, శుకుడు :-
[10.1-12-వ.]
4554} వర - ఉత్తమ, ఇయ్యబడిన :-
[4-460.1-తే.]
4555} వరకుంతలు - చక్కటి శిరోజములు కలవారు, సుందరీమణులు :-
[10.2-149-క.]
4556} వరకుమారకవయఃపరిపాకుడు - వర (ఉత్తమమైన) కుమారక వయస్సుతోడి పరువము కలవాడు, విష్ణువు :-
[3-924.1-తే.]
4557} వరజనకసుతానుషంగుడు - వర (ఉత్తమురాలైన) జనకసుత (జానకి యందు) అనుషంగుడు (ప్రేమ గలవాడు), రాముడు :-
[4-975-క.]
4558} వరద - వరములను ద (ప్రసాదించు) వాడు, విష్ణువు :-
[3-294.1-తే.,
3-311.1-తే.,
3-423.1-తే.,
3-428-తే.,
3-748-క.,
4-175-చ.,
4-935-మ.,
5.1-50-క.,
6-515-ఆ.,
7-240.1-తే.,
8-92-ఉ.,
10.1-844-మ.,
10.1-942-ఆ.,
10.2-477-ఆ.,
10.2-749-ఆ.]
4559} వరయోగిమానసాంతఃకరణసుధాంభోధిభావకల్లోలలసత్పరతత్త్వశేషశాయి - వర (ఉత్తమ) యోగి (యోగుల) మానస (మనసుల) అంతఃకరణములు యనెడి సుధాంభోధి (పాలసముద్రము నందలి) భావము లనెడి కల్లోల (కెరటములపై) లసత్ (ప్రకాశించుతున్న) పరతత్త్వ (పరబ్రహ్మ స్వరూపుడైన) శేష (ఆదిశేషుడు) శాయి (శయ్యగ గలవాడు), విష్ణువు :-
[6-36-క.]
4560} వరారోహ - గొప్ప పిరుదులు గలామె, ఉత్తమస్త్రీ :-
[4-776-వ.,
10.1-1751-వ.]
4561} వరాహమూర్తి - ఆదివరాహ రూపములో ఉన్నవాడు, విష్ణువు :-
[3-419-మ.]
4562} వరీయాంసుడు - కోరదగినవారిలో గొప్పవాడు, సామర్థ్యము గలవాడు :-
[4-26-వ.]
4563} వరుణుడు - 1.అదితి సంతానము పన్నెండుగురులో ఒకడు. ఈ ద్వాదశాదిత్యులు; ధాత, అర్యముడు, మిత్రుడు, వరుణుడు, ఇంద్రుడు, వివస్వంతుడు, త్వష్ట, విష్ణువు, అర్యముడు, భగుడు,పూషుడు, క్రతువు. , 2.జనులచే వరములు కోరబడువాడు పడమటి వేలుపు 3. జలములకు అధిపతి. 4. భార్య శ్యామలాదేవి, పట్టణము శ్రద్ధావతి, ఆయుధము పాశము, వాహనము మొసలి హంస :-
[6-507-వ.,
6-507-వ.,
8-147-క.,
12-41-వ.]
4564} వరుణుపురము - వరుణదేవుని పట్టణము, శ్రద్ధావతి :-
[10.1-1593-ఆ.]
4565} వర్గమూలము - ఏ సంఖ్యనైతే దానిని దానితోనే గుణించగా వచ్చెడి సంఖ్య యొక్క వర్గమూలము ఆ సంఖ్య. ఉదా. 3x 3 9 కనుక, 9 వర్గమూలము 3. వర్గము అంటే సంఖ్యను దానితోనే హెచ్చవేసిన వచ్చు సంఖ్య. 3 కు వర్గము 9 (3x3) :-
[9-230-వ.]
4566} వర్ణచతుష్కము - 1బ్రాహ్మణ 2క్షత్రియ 3వైశ్య 4శూద్ర వర్ణములు, నాలుగు వర్ణములు :-
[12-9-క.]
4567} వర్ణధర్మములు - 1బ్రాహ్మణ 2క్షత్రియ 3వైశ్య 4శూద్ర అనెడి చతుర్వర్ణముల ధర్మములు :-
[4-147.1-తే.]
4568} వర్ణములు - 1బ్రాహ్మణ 2క్షత్రియ 3వైశ్య 4శూద్ర అనెడి చాతుర్వర్ణములు :-
[3-775-మ.,
4-421-వ.,
5.2-86-వ.]
4569} వర్ధిష్ణుడు - వృద్ధి చేయు స్వభావము కలవాడు, పెరిగెడివాడు :-
[2-236-మ.,
10.1-1182-శా.]
4570} వర్షనిధి - వర్షపు నీటికి నిధివంటిది, సరస్సు :-
[5.2-36-వ.]
4571} వలగొను - వలను(దక్షిణమువైపు) తీసుకొను, ప్రదక్షిణముచేయు :-
[8-677-వ.]
4572} వలమాన - తిరుగుచున్న :-
[8-208-వ.]
4573} వలఱేడు - వలపులకు అధిపతి, మన్మథుడు, రతీదేవి భర్త :-
[10.1-967.1-ఆ.,
10.1-1131-మ.]
4574} వలాహకము - ప్రళయ భయంకరమైన మేఘము. సప్తమేఘములు లోనిది. అవి 1. సంవర్తము, 2. భీమనాదము, 3. ద్రోణము, 4. చండము, 5. బలాహకము, 6. విద్యుత్పతాకము, 7. శోణము. :-
[3-114-చ.,
11-52-వ.]
4575} వలితతానకము - ఇరుపార్శ్వములకు మొగ్గ వాలినట్లు దేహమును వాల్చుచు నటించుట, రాసక్రీడా పారిభాషిక పదము :-
[10.1-1084-వ.]
4576} వలీముఖము - ముడుతలతో కూడిన ముఖము కలది, కోతి :-
[10.2-555-క.]
4577} వల్లవరాజనందనులు - వల్లవరాజు (నందుని) నందనులు, బలరాముడు కృష్ణుడు :-
[10.1-1371-ఉ.]
4578} వల్లవీవల్లభుడు - గోపికలకు ప్రియుడు, కృష్ణుడు :-
[10.1-1348-వ.]
4579} వషట్కారము - వేల్చునపుడు హవిస్సు త్యాగము చేయుచు వౌషట్ అని పలుకుట :-
[2-94.1-తే.,
9-10.1-తే.]
4580} వసంతములాడుట - వినోదముగా ఉత్సవాదు లందు ఒకరిపైనొకరు జలము మున్నగునవి జల్లుకొనుట :-
[10.1-810-క.]
4581} వసంతాది - షడృతువులు 1వసంత 2గ్రీష్మ 3వర్ష 4శరత్ 5హేమంత 6శిశిర ఋతువులు :-
[6-88-వ.]
4582} వసుంధర - వసు (సంపదలను) ధర (ధరించెడిది), భూమి :-
[5.2-10-వ.,
10.1-1321-వ.]
4583} వసుంధరాధరము - వసుంధర (భూమిని) ధరించెడిది, పర్వతము :-
[7-285-వ.,
8-208-వ.]
4584} వసుంధరాధిపుడు - భూమికి అధిపతి, రాజు :-
[11-6-మ.]
4585} వసుదేవకుమారుడు - వసుదేవుని కుమారుడు, శ్రీకృష్ణుడు :-
[3-304.1-తే.]
4586} వసుదేవనందనుడు - వసుదేవుని కొడుకు, కృష్ణుడు :-
[10.1-1707-మ.]
4587} వసుదేవుడు - కృష్ణుని తండ్రి, ధనాదికముచే ప్రకాశించువాడు :-
[10.1-1208-మ.]
4588} వసుదేవునిభార్యలు - కృష్ణుని తల్లులు దేవకీదేవి మున్నగువారు ఏడుగురు , బలరాముని తల్లులు రోహిణీ మున్నగువారు ఏడుగురు, మరొక నలుగురు కూడా ఉన్నారు :-
[1-260-వ.,
1-348.1-తే.,
10.1-59.1-ఆ.]
4589} వసుధ - వసు (సంపదల)ను ధరించునది, భూమి :-
[10.1-1330-క.]
4590} వసుధాకళత్రుడు - భూమి భార్యగా కలవాడు, విష్ణువు :-
[10.2-358.1-తే.]
4591} వసుధాధరము - వసుధ (భూమిని) ధరము (ధరించునది), పర్వతము :-
[8-189-క.]
4592} వసుధాధీశుడు - వసుధ (భూమి)కి అధీశుడు (పతి), రాజు :-
[4-432-వ.,
7-23-క.,
9-713-క.,
10.1-147-క.,
10.1-528-క.]
4593} వసుధామరుడు - భూమికి దేవత, విప్రుడు, బ్రాహ్మణుడు :-
[5.2-89.1-ఆ.,
9-423.1-ఆ.]
4594} వసుధేశుడు - వసుధ (భూమికి) ఈశుడు (ప్రభువు), రాజు :-
[5.1-17.1-తే.]
4595} వసుధేశ్వరుడు - వసుధ (భూమి)కి ఈశ్వరుడు (ఫ్రభువు), రాజు :-
[9-205.1-తే.]
4596} వసుభృద్ధ్వానుడు - వసు (సంపదలను) భృత్ (భరించు) ధ్వానుడు (ధ్వానము కలవాడు) :-
[4-26-వ.]
4597} వసుమతి - బంగారము గర్భమున కలది, భూమి :-
[10.1-1519.1-ఆ.]
4598} వసుమతీనాథుడు - వసుమతి (భూమి)కి నాథుడు (పతి), రాజు :-
[2-265.1-తే.,
4-629.1-తే.]
4599} వసుమతీపతి - వసుమతి (భూమి)కి పతి, రాజు :-
[4-641-క.]
4600} వసుమతీశుడు - భూమికి ప్రభువు, రాజు :-
[9-500-ఆ.]
4601} వసువు - కిరణరూపమున ఉండు ఒక రకమైన గణదేవత, సంపద కలవాడు. అష్టవసువులు 1 అవుడు 2 ధ్రువుడు 3 సోముడు 4 అధర్వుడు 5 అనిలుడు 6 ప్రత్యూషుడు 7 అనలుడు 8 ప్రభాసుడు :-
[3-150-వ.,
4-390-వ.]
4602} వస్త్వంతరపరిశూన్యుఁడు - తనుకాని వస్తువుఏదియు (మరియొకటి) అసలు లేనివాడు, విష్ణువు :-
[3-198.1-తే.]
4603} వహ్ని - హవిస్సులను వహించువాడు, అగ్నిదేవుడు :-
[2-86-వ.,
4-6-వ.,
4-426-క.]
4604} వాక్కుసుమంబులంబూజించు - మాట లనెడి పూలతో పూజించు, స్తోత్రము చేయు :-
[10.2-205-వ.]
4605} వాక్పతి - వాక్కు (సరస్వతీదేవి)కి భర్త, బ్రహ్మదేవుడు :-
[4-89-చ.]
4606} వాగగోచరుడు - వాక్కు వలన తెలియరానివాడు, విష్ణువు :-
[1-125-వ.]
4607} వాగాది - పంచజ్ఞానేద్రియములు, 1వాక్కు 2కన్నులు 3ముక్కు 4 చెవులు 5చర్మము :-
[3-903-వ.]
4608} వాగ్దేవీమనోనేత - వాగ్దేవి (సరస్వతీ దేవి)యొక్క మనస్ (మనస్సున) కు నేత (ప్రభువు), బ్రహ్మ :-
[7-85-మ.]
4609} వాగ్విభూతుడు - వాక్కు అనెడి విభూతి కలవాడు, విష్ణువు :-
[4-703.1-తే.]
4610} వాచంయముడు - మౌనవ్రతము గలవాడు, మౌని, వాచ్+యం+ఖచ్+ముమ్, వాచం నియచ్ఛతి, వాక్కును అదుపులో వుంచువాడు. మితభాషి. :-
[8-8-మ.]
4611} వాజపేయము - ఆహారస్వీకార ప్రథానమైన యాగము :-
[4-54-వ.]
4612} వాజినిశాటుడు - గుఱ్ఱపు రూపున ఉన్న రాక్షసుడు, కేశి :-
[10.1-1174-ఉ.]
4613} వాజులనీరాజనములు - యుద్ధములకు పోబోవునప్పుడు గుఱ్ఱములు ఏనుగులు రథములు మున్నగు వానికి నీరాజనము (హారతి) ఇచ్చు ఆచారమును వాజుల నీరాజనము అందురు. హారతి మంటలు సవ్యముగా చలించిన జయము కలుగును అని భావించెడి వాడుక కలదు :-
[10.1-767-క.]
4614} వాణీలలామ - వాణి (వాక్కునకు దేవి) అనెడి లలామ (ఉత్తమ స్త్రీ), సరస్వతీదేవి :-
[4-442.1-తే.]
4615} వాణీవరుడు - వాణి (సరస్వతీదేవి) కి వరుడు (భర్త), బ్రహ్మదేవుడు :-
[3-500-ఉ.]
4616} వాణీశుడు - వాణి (సరస్వతి) కి ఈశుడు (భర్త), బ్రహ్మ :-
[2-216-క.]
4617} వాతాది - త్రిధాతువులు వాతము పిత్తము శ్లేష్మము :-
[3-297-వ.]
4618} వాతాశి - వాయుభక్షకుడు, సర్పము, అఘాసురుడు :-
[10.1-1627-మ.]
4619} వాత్సల్యగుణుడు - వాత్యల్య(సంతానము యెడనుండు స్నేహభావము) పూరితమైన గుణములు కలవాడు, శివుని :-
[4-138.1-తే.]
4620} వాత్సల్యము - వత్స (సంతానము) ఎడల నుండెడి లాంటి కూర్మి :-
[4-474-వ.]
4621} వానరుడు - వానర రూపమున వచ్చి పాచికలాడుతున్న బలరాముని చికాకు పరచిన అసురుడు, ద్వివిదుడు :-
[2-190-చ.]
4622} వామాక్షి - వామమైన (అందమైన) అక్షి (కన్నులు కలామె), స్త్రీ :-
[6-522.1-తే.,
10.1-844-మ.]
4623} వాయుజుండు - వాయుపుత్రుడు, హనుమంతుడు :-
[9-278-వ.]
4624} వాయుతనయుడు - వాయుదేవుని కుమారుడు, భీముడు :-
[3-60-తే.]
4625} వాయువు - వ్యాపించునది, గాలి :-
[2-277.1-తే.]
4626} వాయువునందలిభేదములు - 1గోగంధనము (ఎదురు గాలి) 2వాసంతము (తెమ్మెర) 3చారము (వడగాలి) 4కించులుకము (మీదిగాలి) 5ఇరింగణము (వడిగాలి) 6ఝంఝ (గాలివాన) 7చూషకము (సరిగాలి) 8వాత్య (సుడిగాలి) :-
[10.1-1321-వ.]
4627} వారజనులు - భోగమువారు, కుటుంబవ్యవస్త నుండి దూరముగ నుండువారు :-
[1-256-వ.]
4628} వారణము - శత్రు బలమును వారించునది, ఏనుగు :-
[10.1-1321-వ.,
10.1-1560-క.]
4629} వారాశి - వారి (నీటి) రాశి, సముద్రము :-
[8-143-మ.,
8-575-శా.,
8-720.1-తే.]